Con bị tiêu chảy, cách xử trí và những sai lầm thường gặp - Kiến Thức Phụ Nữ, tình yêu, mang thai, tình dục, nuôi con, dạy con
http://sachthamkhao.vn/

Con bị tiêu chảy, cách xử trí và những sai lầm thường gặp

Thứ ba - 13/08/2013 13:21

KIẾN THỨC LIÊN QUAN

Xem tiếp...

Con bị tiêu chảy, cách xử trí và những sai lầm thường gặp

Con bị tiêu chảy, cách xử trí và những sai lầm thường gặp

Khi con bị tiêu chảy thường cho trẻ uống nước sôi để nguội, nước dừa, nước chanh đường, nước muối đường, hoặc dung dịch Oresol theo toa bác sĩ để bù lại lượng nước đã mất. Không ép con ăn nhưng cũng không được nhịn ăn, nhịn uống.
1. Xử trí đúng cách khi bé bị tiêu chảy

Cần bổ sung "nước biển khô" hoặc nước muối khi bé tiêu chảy để bù lại lượng nước đã mất. Cho trẻ bú mẹ ít nhất 6 tháng, không thay đổi sữa liên tục để tránh rối loạn tiêu hóa.

Bà mẹ nào có con nhỏ bị tiêu chảy cũng thấy đắng chát cả miệng mồm, khô khốc cổ họng và chỉ mong sao cho bé được “cầm ỉa” ngay tức khắc, nghĩa là mong có cách nào làm dứt ngay cơn tiêu chảy của bé. Đó là lý do tại sao trong phòng cấp cứu ở các khoa nhi vẫn thường gặp những ca ngộ độc sái thuốc phiện, á phiện, thuốc chích thuốc uống làm cho bé bị liệt ruột, bụng chướng lên, thở thoi thóp, đồng tử (con ngươi) teo nhỏ như đầu đinh ghim. Có trường hợp chết oan là vì vậy, không kể các trường hợp chết vì khô nước, mất nước trong cơ thể.

Tiêu chảy cấp thực chất là một phản xạ có ích cho cơ thể, nhằm tống hết chất độc ra ngoài đường ruột một khi ruột bị rối loạn, bị nhiễm trùng, nhiễm độc, như trường hợp ngộ độc thực phẩm, dùng sữa ôi thiu… Trường hợp tiêu chảy kéo dài do sai dinh dưỡng (đưa đến suy dinh dưỡng), dùng kháng sinh không đúng cách làm tiêu hủy những vi sinh vật vốn rất có ích trong đường ruột hoặc do trẻ “không chịu”, “không hạp” với một thứ sữa nào đó thì phải ngưng thuốc kháng sinh và điều chỉnh cách dinh dưỡng sao cho đúng.

Có khi chỉ vì pha chế sữa không đúng (đặc quá hoặc loãng quá) cũng gây rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy hoặc bón… Nhiều bà mẹ bây giờ thích nghe bày vẽ, nghe quảng cáo, cứ thay sữa xoành xoạch. Trẻ chưa kịp làm quen với thứ sữa này đã phải làm quen sữa khác, đương nhiên phải “rối loạn tiêu hóa” thôi.

Thức ăn dặm cũng vậy. Phải có thời gian cho bé quen một thứ thức ăn mới (thịt, cá, trứng, rau, đậu…), nếu thấy tốt, cứ nên tiếp tục, miễn là cân đối, đủ 4 nhóm “bột, đạm, dầu, rau” và thấy trẻ tăng cân tốt là được. Cũng nên biết có thứ tiêu chảy không phải bệnh thường gặp ở bé bú sữa mẹ, gọi là tiêu chảy sinh lý, càng “lẹt xẹt”, “hoa cà hoa cải” càng mau lớn. Khi bắt đầu được cho ăn dặm (ăn sam) thì trẻ sẽ không còn tiêu chảy lẹt xẹt như vậy nữa.

Nhớ rằng tiêu chảy nhiễm trùng ở trẻ do siêu vi hay do E.Coli thì cũng phải 4-5 ngày mới khỏi, miễn là không bị mất nước, làm trầm trọng thêm. Nhiều bà mẹ đi khám bác sĩ vài ba hôm thấy không bớt, đến thầy “lang băm” cũng vừa đúng thời điểm dứt bệnh, thế là thầy nổi tiếng. Không kể trường hợp uống sái phiện như đã nói trên. Lỗi ở bác sĩ không chịu giải thích rõ, không hướng dẫn kỹ cho bà mẹ yên tâm.

Đa số các bà mẹ thấy con “ỉa ra nước” thì không dám cho uống nước, sợ càng uống càng tiêu thêm. Điều này sai, bởi không cho uống, bé vẫn tiêu ra nước như thường. Nước này từ đâu ra? Nước từ trong tế bào và từ trong máu. Do vậy, dễ dẫn tới khô máu, khô tế bào mà chết.

Trên thế giới, hằng năm có vài ba triệu trẻ em dưới 5 tuổi chết vì tiêu chảy mất nước như vậy, cũng chỉ vì bà mẹ không dám cho uống nước bù. Ngày nay, người ta biết rõ nguyên nhân gây tử vong của trẻ tiêu chảy không phải do nhiễm trùng mà vì mất nước nên đã khuyến khích các bà mẹ cho con uống bù nước sớm khi trẻ vừa tiêu chảy. Nhờ vậy mà cứu được rất nhiều trẻ nhỏ. Nếu không cho uống nước thì bệnh sẽ nặng hơn và kéo dài hơn. Nếu không cho ăn thì trẻ sẽ đói, kiệt sức. Mặc dù ruột đang “yếu”, trẻ vẫn hấp thu được phần lớn thức ăn. Cần cho ăn nhiều bữa, ăn nhẹ, loãng, dễ tiêu… Pha sữa đúng cách và cho ăn trở lại bình thường càng sớm càng tốt, nếu cần dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ.

Chú ý bổ sung nước muối cho trẻ để trẻ không mất nước.
Ảnh minh họa

Nước uống bù trong tiêu chảy tốt nhất là Oresol, còn gọi là “nước biển khô”, có ở các Trạm Y tế hoặc các nhà thuốc, đem về pha vào một lít nước chín (đun sôi để nguội, phải pha với đúng một lít) cho bé uống bù ( cả người lớn bị tiêu chảy cũng vậy). Ở những nơi không tìm được Oresol thì pha nửa muỗng muối (loại muỗng cà phê 5ml) với 6 muỗng đường vào trong một lít nước chín. Nếu có chanh hay cam, nặn vào một ít càng tốt để có thêm chất muối Kali (potassium).

Điều quan trọng, không nên để trẻ tiêu chảy. Nên cho bú mẹ ít nhất 6 tháng. Bú mẹ thì yên tâm, khỏi phải lo gì cả! Nếu bú bình, thì phải giữ vệ sinh bình bú, núm vú thật tốt, pha chế đúng tỷ lệ. Biết cách cho ăn dặm. Nếu bé lỡ bị tiêu chảy thì bình tĩnh, cho uống bù nước sớm và đưa đến bác sĩ khi cần.

2. Sai lầm cần tránh khi chăm sóc con bị tiêu chảy

Có thể cho trẻ uống nước sôi để nguội, nước dừa, nước chanh đường, nước muối đường, hoặc dung dịch Oresol theo toa bác sĩ. Không ép bé ăn nhưng cũng không được nhịn ăn, nhịn uống.

 Xót xa khi con vừa ói vừa đi tiêu dữ dội, cả tháng mới lên được vài lạng trọng lượng, bao nhiêu công sức chăm con đi tong, nên mỗi lần con bị tiêu chảy là chị Quỳnh, Thủ Đức, TP HCM cuống cả lên. Nghe lời khuyên của bà cụ ở cùng dãy trọ, chị cho con nhịn ăn, chỉ bú một ít sữa mẹ để "ruột được nghỉ ngơi". Bản thân chị cũng kiêng khem dầu mỡ, chất tanh, khiến cho việc tiết sữa gặp khó khăn. Đến ngày thứ ba, khi bé có biểu hiện co giật, sốt cao, chị mới hốt hoảng đưa con vào bệnh viện.

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thị Thanh, Trưởng khoa Dịch vụ 1 bệnh viện Nhi Đồng 2 cho biết, cũng như rất nhiều bà mẹ khác, chị Quỳnh đã xử trí sai lầm khi chăm trẻ tiêu chảy tại nhà.

Sai lầm phổ biến nhất là cho trẻ nhịn ăn. Thông thường, khi trẻ tiêu chảy không nên ép ăn, nhưng cũng không nên bắt nhịn ăn. Nên ăn thức ăn dễ tiêu và ăn nhẹ vừa phải. Nhiều trường hợp trẻ tiêu chảy nhiều mà không được cho ăn sẽ dẫn đến hạ đường huyết, có thể gây co giật.

"Nhiều phụ huynh cũng không cho trẻ uống nước vì sợ 'uống bao nhiêu ra bấy nhiêu'. Cần phải quan niệm ngược lại 'ra bao nhiêu thì uống bấy nhiêu và hơn nữa'. Khi trẻ tiêu chảy nhiều, cơ thể trẻ mất một lượng nước đáng kể, do đó phải cung cấp thêm nước cho trẻ để bù lại lượng nước mất. Trẻ có thể khó uống, dễ nôn, do đó nên cho trẻ uống bằng muỗng từng ngụm nhỏ và thường xuyên", bác sĩ Thanh nhấn mạnh.

Ngoài ra, không ít bà mẹ còn tự điều trị cho trẻ bằng thuốc cầm tiêu chảy, hoặc tự cho trẻ uống kháng sinh... Tiêu chảy do vi khuẩn, độc tố vi khuẩn nằm trong ruột nhiều nên thải phân ra càng nhiều càng tốt, chỉ cần cung cấp nước cho trẻ, và đưa trẻ đi khám kịp thời. Tuyệt đối không được sử dụng các loại thuốc cầm tiêu chảy ở trẻ em.

Bác sĩ Thanh khuyến cáo, để bù lượng nước bị mất do tiêu chảy, cần cho trẻ uống nhiều nước hơn bình thường. Có thể cho trẻ uống nước đun sôi để nguội, nước dừa, nước chanh đường, nước muối đường, hoặc dung dịch Oresol theo toa bác sĩ.

Cần cho trẻ ăn đầy đủ chất dinh dưỡng phù hợp với lứa tuổi và nên chia nhỏ bữa ăn làm nhiều lần. Với trẻ còn đang bú mẹ, nên tăng thêm số lần cho con bú. Nếu đứa trẻ vì mệt không muốn bú mẹ thì tốt nhất là vắt sữa vào một ly sạch (đã khử trùng) rồi cho trẻ uống bằng muỗng. Người mẹ không được kiêng khem dầu, mỡ vì chất béo sẽ giúp tăng hấp thu các vitamin A, D, E, K. Trẻ cần được theo dõi số lần, số lượng, màu sắc phân, khả năng uống bù nước và ăn uống.

Nên đưa trẻ đi khám ngay khi thấy:

- Trẻ tiêu chảy kèm sốt cao, khó hạ.

- Trẻ li bì hoặc co giật.

- Trẻ đi tiêu lỏng liên tục hoặc trẻ tiêu phân có đàm nhớt hoặc phân có máu.

- Trẻ nôn ói nhiều, không uống được nước.

- Trẻ có dấu hiệu môi khô, lưỡi khô, khóc không có nước mắt, tiểu ít…

3. Lưu ý thêm: Uống oresol sai chỉ dẫn rất nguy hiểm!

Hỏi:

Con cháu thi thoảng bị tiêu chảy và sốt. Lúc đó cháu thường cho con uống các loại nước theo như trên sách báo cháu tìm hiểu. Cháu có rang gạo rồi cho nước vào hâm lên, cũng có khi mua gói oresol (ORS) rồi pha cho con uống. Nhưng cháu được biết, nếu uống ORS không đúng theo chỉ dẫn sẽ rất nguy hiểm. Xin bác sĩ giải thích sự nguy hiểm đó.

Trả lời:

Khi trẻ bị tiêu chảy, tình trạng mất nước xảy ra, nếu không được điều trị kịp thời sẽ gây rối loạn các chức năng của cơ thể, đe dọa tính mạng của trẻ. ORS với thành phần là muối, đường... khi được pha đúng, uống đúng sẽ bù lại lượng nước đã mất giúp trẻ phục hồi. Trong khi đó, nếu ORS lại được pha đặc hơn so với khuyến cáo thì khi trẻ uống, không khác gì uống một cốc nước muối. Khi uống ORS với nồng độ quá đặc như thế sẽ khiến hàm lượng muối trong máu tăng lên, gây tình trạng ưu trương (quá nhiều muối trong máu), áp lực thẩm thấu trong máu cao hơn bình thường (bình thường, hai bên màng tế bào cân bằng nhau). Nhưng lúc này, vì nồng độ muối quá cao nên áp lực thẩm thấu trong máu cao hơn bình thường, “hút” nước từ tế bào, khiến tế bào bị hút hết nước nên bị “teo” lại. Lúc này, trẻ có biểu hiện da nhăn, khô, mắt trũng... Điều nguy hiểm nhất lúc này, khi tế bào não bị “teo” gây tổn thương não, khiến trẻ bị co giật, sốt cao, vật vã, kích thích nặng hơn nữa thì hôn mê. Nếu không biết để cấp cứu kịp thời, trẻ rất dễ tử vong.

ThS. Lê Hưng

Xem thêm: làm gì khi bị tắc tia sữa

Tôi 32 tuổi, lần đầu làm mẹ, sinh con được hơn 4 tháng. Mấy ngày nay, thời tiết khó chịu nên con tôi bú ít hơn mọi khi. Chính vì thế mà hai bầu vú tôi có hiện tượng bị căng cứng, đau đến phát sốt. Tôi đã tìm cách vắt bớt sữa đi nhưng vẫn không cải thiện được là bao. Xin quý báo tư vấn tôi cần phải làm gì?

Nguyễn Thị Lan (Nghệ An)

Khi bị tắc sữa, việc đầu tiên bạn cần làm là day ép hai bầu vú bằng tay: Dùng 1 bàn tay đè ép bầu vú lên thành ngực hoặc dùng 2 bàn tay ép vào bầu vú. Vừa ép vừa day sẽ làm tan các vị trí sữa đã đông kết. Đè ép nhẹ nhàng trong mức đau có thể chịu đựng được, day từ từ theo vòng tròn, tăng dần, khoảng 20 - 30 lần, rồi lại làm ngược lại; Sau khi day ép vẫn thấy ngực căng tức, bạn có thể chườm nóng, dưới tác dụng của nước nóng (không quá nóng) sữa đông kết tan dần, khai thông dòng chảy. Kết hợp dụng cụ hút sữa: Dùng áp lực âm để hút nên thường chỉ sử dụng trong giai đoạn sớm khi sữa mới vón kết và với vị trí tắc nằm gần núm vú. Bạn cũng có thể sử dụng các bài thuốc dân gian như: Dùng hành tím xắt lát dày chừng 1,5mm đặt lên hai bầu vú (trừ đầu vú), phủ khăn giấy mềm, băng lại. Mỗi ngày đắp hai lần cùng với xoa bóp bầu vú thì sau 3, 4 ngày sẽ hết tắc. Hoặc dùng lá mít hơ nóng đặt lên vùng nào cứng nhất. Tiếp đó dùng tay xoa bóp, ấn mạnh từ trên xuống dưới hoặc nấu xôi nếp, bọc trong hai khăn vải mềm chườm hai vú theo nguyên tắc từ ngoài vào trong, làm liên tục cho đến khi xôi nguội.

Bạn có thể thử các phương cách trên nếu bị tắc tia sữa sau khi sinh con, nhưng nếu thấy tình hình không được cải thiện cần đến gặp các bác sĩ để được điều trị ngay, tránh để lâu có thể gây ra áp-xe vú.

 

Nguồn tin: Thanh Nga tổng hợp từ vnexpress, suckhoedoisong

Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

KIẾN THỨC MỚI HƠN

KIẾN THỨC CŨ HƠN

 

Xem Nhiều Cùng Chủ Đề

Kiến Thức Nuôi Con

Kiến Thức Chuyện Ấy

Kiến Thức Mang Thai

Bình Luận Mới Nhất

Phụ Nữ Cần Biết

Kiến Thức Về Sức Khỏe

Nghệ Thuật 18+

Kiến Thức Nấu Ăn

Kiến thức sau sinh

​Có nên tắm nắng cho trẻ trên đường?
Nhiều người nghĩ việc phơi nắng sẽ giúp trẻ sơ sinh có vitamin D để hấp thu canxi tốt hơn, trẻ cứng cáp hơn và phơi nắng là cách bổ sung vitamin D tự nhiên tốt...
   Yêu                        Phụ Nữ  Cần Biết          Nghệ Thuật 18+   Sức Khỏe                  Mang Thai            Nuôi Con        Nấu Ăn               Mẹo Vặt          Tìm Kiếm
  Tuổi Học Trò        Sức Khỏe Gia Đình       Chuyện Ấy              Bệnh Của Con         Điều Cần Biết      Dạy  Con        Món Xào             Nấu Ăn
  Giảng Đường                                                 Làm Vợ                  Bệnh Của Chồng    Nghe Nhạc           Con Ăn Gì      Món Nướng       Đồ Gia Dụng
  Thất Tình                                                         Giao Tiếp               Bệnh Của Mẹ           Dinh Dưỡng         Đồ Chơi                                     Sức Khỏe


© Copyright  kienthucphunu 2012 - 2014 .
Xây dựng trên nền tảng Mã nguồn mở NukeViet. Thiết kế website bởi kienthucphunu.com

Mail: [email protected]
Mail gởi bài viết: [email protected]
- [email protected]